LÂM SÀNG
Bệnh mô liên kết hỗn hợp (MCTD)
Bệnh mô liên kết hỗn hợp là một bệnh lý tự miễn hệ thống mạn tính, trong đó có các đặc điểm của nhiều bệnh mô liên kết khác nhau: Lupus ban đỏ hệ thống (SLE), xơ cứng bì (SSc), viêm da cơ (DM), viêm đa cơ (PM), hội chứng anti-synthetase, và đôi khi cả hội chứng Sjögren có thể cùng tồn tại và chồng lấp.
MCTD — Tổng quan & Dịch tễ học Lâm sàng
Bệnh mô liên kết hỗn hợp (Mixed Connective Tissue Disease - MCTD) có diễn tiến mạn tính, thường nhẹ hơn các bệnh mô liên kết (CTD) khác. Phần lớn trường hợp MCTD được xem là giai đoạn trung gian của một bệnh cuối cùng sẽ tiến triển thành SLE hoặc SSc.
- Tỷ lệ hiện mắc: khoảng 25% bệnh nhân mắc bệnh mô liên kết (như viêm da cơ, viêm khớp dạng thấp (RA), hội chứng Sjögren, SLE, SSc) sẽ phát triển thêm một bệnh mô liên kết khác theo thời gian — hiện tượng này gọi là "hội chứng chồng lấp" (overlap syndrome).
- Tuổi khởi phát: 51,6 (±13,8) đến 62 (±13) tuổi (triệu chứng đầu tiên thường xuất hiện trước chẩn đoán nhiều năm). (1)

MCTD - Triệu chứng lâm sàng
Biểu hiện lâm sàng kinh điển: phù nề bàn tay, ngón tay lạnh và tê, viêm màng hoạt dịch, viêm cơ, hiện tượng Raynaud, xơ cứng đầu chi (acrosclerosis/sclerodactyly).
Đặc điểm gợi ý MCTD: không có tổn thương thận nặng và vấn đề thần kinh trung ương; viêm khớp nặng và tăng áp phổi; hiện tượng Raynaud (gặp ở ~25% bệnh nhân SLE).

MCTD - Cận lâm sàng
Xét nghiệm: ANA kiểu hình đốm (Speckled, AC-4/5/31) trên IFA tế bào Hep-2. (2); Anti-RNP (tiêu chuẩn phân loại lâm sàng); Anti-Sm/RNP; Chromatin.

Tiêu chuẩn phân loại
Tiêu chuẩn phân loại
Một tiêu chí chẩn đoán MCTD là sự hiện diện kháng thể kháng RNP hiệu giá cao (>1:1600) mà không phát hiện kháng thể ENA khác nào. Bệnh nhân MCTD thường có hiệu giá cao của kháng thể yếu tố dạng thấp (Rheumatoid Factor).

Tiêu chuẩn Alarcon-Segovia cho MCTD (Alarcón-Segovia, 1989). (1)
Cách tiếp cận phổ biến nhất trong thực hành lâm sàng: yêu cầu tiêu chuẩn huyết thanh + ít nhất 3 tiêu chuẩn lâm sàng trong 5 tiêu chí:
- Phù nề bàn tay,
- Viêm màng hoạt dịch,
- Viêm cơ,
- Hiện tượng Raynaud,
- Xơ cứng đầu chi (acrosclerosis/sclerodactyly).
Loạt bài chuyên sâu
Tài liệu tham khảo
- MosaiQ AiPlex CTDPlus Launch Book (July 2025)
- ICAP ANApatterns: https://www.anapatterns.org/

