XÉT NGHIỆM CHẨN ĐOÁN
Panel 8: IgG subclass
Các phân lớp kháng thể IgG (IgG1, IgG2, IgG3, IgG4) phản ảnh sự khác biệt căn bản về cấu trúc sinh học phân tử, khả năng kích hoạt hệ thống bổ thể, cơ chế gây tổn thương mô, cũng như giá trị phân loại lâm sàng và lựa chọn điều trị cá thể hóa trong bệnh lý tự miễn.
Cơ chế sinh học phân tử
Bốn phân lớp IgG có cấu trúc vùng bản lề (hinge region) và vùng Fc khác nhau, quyết định trực tiếp khả năng liên kết với thụ thể FcγR trên tế bào miễn dịch và khả năng gắn thành phần C1q để kích hoạt con đường bổ thể cổ điển.

Bệnh liên quan đến IgG4 (IgG4-Related Disease - IgG4-RD) & Biểu hiện tại cơ quan. [1]
Bệnh đa cơ quan IgG4-RD
Đây là nhóm bệnh lý tự miễn xơ-viêm đặc trưng bởi các tổn thương dạng giả u gây xơ hóa mô. Tiêu chuẩn chẩn đoán yêu cầu sự kết hợp giữa nồng độ IgG4 huyết thanh tăng (> 135 mg/dL) và hình ảnh mô bệnh học có thâm nhiễm mật độ cao của tương bào IgG4+ (với tỷ lệ tương bào IgG4+/IgG+ > 40%).
Viêm tụy tự miễn tuýp 1
Là biểu hiện tại tụy của bệnh hệ thống liên quan IgG4, đặc trưng bởi sự thâm nhiễm tương bào IgG4+ và tăng IgG4 huyết thanh.
Viêm tuyến yên liên quan IgG4
Thường nằm trong bệnh cảnh IgG4-RD hệ thống, chẩn đoán dựa trên thâm nhiễm >= 10 tương bào IgG4+ trên một vi trường độ phóng đại cao (HPF).
Phân lớp IgG4 mang tính chất bảo vệ trong Tiểu đường tuýp 1. [1]
- Trong giai đoạn tiền lâm sàng của tiểu đường tuýp 1, sự hiện diện của các tự kháng thể kháng IA-2 chỉ giới hạn ở phân lớp IgG4 lại gắn liền với sự bảo vệ khỏi tiến triển thành bệnh tiểu đường lâm sàng.
- Ngược lại, khi phản ứng miễn dịch tiến triển sinh ra đa phân lớp IgG (IgG1, IgG2, IgG3 và IgG4) đi kèm hiệu giá cao, nguy cơ chuyển thành tiểu đường lâm sàng tăng lên rất cao (lên tới 90% trong 5 năm).
Phân lớp IgG1 và IgG4 trong Viêm khớp dạng thấp (RA). [1]
Các tự kháng thể kháng protein/peptide citrulline hóa (ACPA) - như kháng fibrin hay vimentin citrulline hóa - đóng vai trò chẩn đoán và tiên lượng quan trọng trong viêm khớp dạng thấp. Nghiên cứu chỉ ra rằng IgG1 và IgG4 là hai phân lớp chiếm ưu thế tuyệt đối trong nhóm tự kháng thể ACPA này.
Phân lớp IgG1 trong Bệnh Addison tự miễn. [1]
- Tự kháng thể kháng enzym 21-hydroxylase (21OH-Abs) là dấu ấn sinh học có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất đối với suy thượng thận tự miễn.
- Các kháng thể 21OH-Abs này chủ yếu thuộc phân lớp IgG1, phản ánh phản ứng miễn dịch viêm ưu thế theo hướng tế bào T-helper 1 (Th1).
Loạt bài chuyên sâu
Tài liệu tham khảo
[1] Autoimmune Disease Diagnosis: Systemic and Organ-specific Diseases (Springer, 2025)

