Một số người mắc bệnh Celiac có thể chỉ có một vài triệu chứng nhẹ, trong khi những người khác có thể gặp phải nhiều triệu chứng nghiêm trọng hơn. Điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ nếu bạn nghi ngờ mình có thể mắc bệnh Celiac. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng.
1. Chẩn đoán bệnh Celiac
Để chẩn đoán bệnh Celiac, các bác sĩ thường sử dụng kết hợp các yếu tố sau:
1.1. Hỏi bệnh sử và tiền sử gia đình
Hỏi bệnh sử là bước đầu tiên trong quá trình chẩn đoán bệnh Celiac
Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng của bạn, tiền sử bản thân và gia đình để tìm hiểu về khả năng mắc bệnh Celiac. Bệnh Celiac có tính di truyền, vì vậy nếu trong gia đình có người thân mắc bệnh, bạn có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
1.2. Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ tiến hành khám vùng bụng để tìm kiếm các bất thường ở đường tiêu hóa, gan và lá lách.
1.3. Xét nghiệm
Xét nghiệm máu để tìm các kháng thể tự miễn của bệnh Celiac
Một số xét nghiệm được sử dụng để chẩn đoán bệnh Celiac bao gồm:
- Xét nghiệm huyết thanh: Xét nghiệm máu để tìm các kháng thể tự miễn trong máu. Mức độ cao của một số protein kháng thể cho thấy phản ứng miễn dịch với gluten. Trước khi làm xét nghiệm, bệnh nhân cần ăn chế độ ăn có gluten để đảm bảo tính chính xác của kết quả.
- Nội soi đường tiêu hóa và sinh thiết ruột non: Bác sĩ sẽ sử dụng một ống dài, mảnh, có gắn camera để quan sát niêm mạc ruột non và lấy một mẫu mô nhỏ (sinh thiết) để kiểm tra tổn thương. Đây là xét nghiệm quan trọng giúp chẩn đoán xác định bệnh.
- Xét nghiệm di truyền: Tìm kiếm các kháng nguyên bạch cầu người (HLA-DQ2 và HLA-DQ8). Khoảng 95% người bệnh Celiac mang gen HLA-DQ2 và khoảng 5% mang gen HLA-DQ8. Tuy nhiên, việc có các gen này không khẳng định bạn bị bệnh Celiac, và ngược lại, việc không có các gen này có thể giúp loại trừ bệnh.
- Sinh thiết da: Thực hiện nếu bạn bị phát ban nghi ngờ là viêm da dạng herpes.
Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm khác để đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn như thiếu máu, chức năng gan, thận...
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Bạn nên đi khám và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Điều trị bệnh Celiac
Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh Celiac. Cách điều trị duy nhất là bệnh nhân cần tuân thủ chế độ ăn không gluten. Điều này có nghĩa là bệnh nhân cần loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm như lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen, tiểu hắc mạch và nhiều loại ngũ cốc khác cũng như các sản phẩm chế biến từ chúng.
Bệnh nhân cần lưu ý đọc kỹ nhãn mác sản phẩm để nắm rõ thành phần bởi vì gluten có mặt phổ biến trong các sản phẩm thực phẩm. Ngoài ra, gluten có thể xuất hiện trong một số loại thuốc, dược phẩm và kem đánh răng.
Bệnh nhân mắc bệnh Celiac cần tuân thủ chế độ ăn không gluten
Bên cạnh việc loại bỏ gluten, việc điều trị bệnh Celiac có thể bao gồm:
- Bổ sung nguồn dinh dưỡng thiếu hụt: Bệnh nhân nên bổ sung tinh bột từ gạo, ngô, khoai. Ngoài ra, chế độ ăn nên bao gồm nhiều thực phẩm giàu sắt và canxi để ngăn ngừa suy dinh dưỡng và loãng xương.
- Điều trị các triệu chứng hoặc biến chứng: Ví dụ, sử dụng thuốc đặc trị dapsone (thường được phối hợp với clofazimine và rifampicin) để điều trị viêm da dạng herpes. Trường hợp viêm nặng, có thể sử dụng corticoid để kiểm soát. Tuy nhiên, corticoid cần được bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi chặt chẽ.
Việc tuân thủ chế độ ăn không gluten suốt đời là rất quan trọng để ngăn chặn tổn thương ruột non. Bệnh nhân nên tái khám định kỳ 3 - 6 tháng một lần để theo dõi đáp ứng điều trị và phát hiện sớm các biến chứng.
Nguồn: Tổng hợp
