Lupus ban đỏ, một căn bệnh tự miễn, thường gây khó khăn cho người bệnh trong việc nhận diện các triệu chứng của nó. Bạn có bao giờ cảm thấy lo lắng khi nhìn thấy những vết thâm, đỏ trên da mình mà không biết đó có phải là dấu hiệu của một căn bệnh nghiêm trọng không? Nếu vậy, bài viết này sẽ là nguồn thông tin quý giá giúp bạn nhận biết hình ảnh của lupus ban đỏ một cách dễ dàng và rõ ràng hơn.
1. Bệnh Lupus là gì?
Vị trí phổ biến xuất hiện phát ban trên da ở bệnh nhân Lupus là đầu, cổ, bàn tay
Lupus là một rối loạn suốt đời của hệ thống miễn dịch. Các tế bào miễn dịch tấn công các mô khỏe mạnh của cơ thể, dẫn đến tình trạng viêm và tổn thương mô.
Trong những trường hợp nghiêm trọng, Lupus có thể gây tổn thương tim, thận và các cơ quan quan trọng khác. Mặc dù không có cách chữa khỏi, nhưng có những phương pháp điều trị có thể giảm thiểu triệu chứng.
2. Ghi nhớ triệu chứng thường gặp của bệnh Lupus qua hình ảnh
2.1. Đau khớp
Đau khớp là dấu hiệu đầu tiên của bệnh Lupus ban đỏ
Đau khớp và cơ thường là dấu hiệu đầu tiên của bệnh lupus. Cơn đau này có xu hướng xảy ra ở cả hai bên cơ thể cùng một lúc, đặc biệt là ở các khớp cổ tay, bàn tay, ngón tay và đầu gối. Các khớp có thể trông bị viêm và có cảm giác ấm khi chạm vào. Nhưng không giống như viêm khớp dạng thấp, lupus thường không gây tổn thương khớp vĩnh viễn.
2.2. Phát ban hình cánh bướm
Phát ban hình cánh bướm trên má và sống mũi là dấu hiệu cảnh báo của bệnh Lupus
Dấu hiệu cảnh báo của bệnh lupus là phát ban hình cánh bướm trên má và sống mũi. Các vấn đề về da phổ biến khác bao gồm nhạy cảm với ánh nắng mặt trời với các đốm đỏ, bong tróc hoặc phát ban có vảy, màu tím ở nhiều bộ phận khác nhau của cơ thể, bao gồm mặt, cổ và cánh tay. Một số người cũng bị loét miệng.
2.3. Thay đổi ở móng tay
Móng tay có thể bị đổi màu với các đốm xanh hoặc đỏ ở gốc móng trên bệnh nhân Lupus ban đỏ
Bệnh lupus có thể khiến móng tay bị nứt hoặc rơi ra. Móng tay có thể bị đổi màu với các đốm xanh hoặc đỏ ở gốc móng. Những đốm này thực chất nằm ở nền móng, kết quả của các mạch máu nhỏ bị viêm. Sưng cũng có thể khiến da xung quanh gốc móng trông đỏ và sưng
2.4. Sốt và mệt mỏi
Bệnh nhân Lupus ban đỏ thỉnh thoảng bị sốt nhẹ
Hầu hết những người mắc bệnh lupus đều cảm thấy mệt mỏi ở một mức độ nào đó. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng đến việc tập thể dục và các hoạt động hàng ngày khác. Hầu hết bệnh nhân thỉnh thoảng bị sốt nhẹ. Cơn sốt không rõ nguyên nhân này có thể là dấu hiệu cảnh báo duy nhất ở một số người.
2.5. Nhạy cảm với ánh sáng
Một số loại thuốc có thể khiến những người bị lupus nhạy cảm hơn với tia cực tím.
Nhiều người bị lupus nhạy cảm bất thường với ánh nắng mặt trời và các dạng tia cực tím khác. Một ngày ở bãi biển có thể gây phát ban da ở những vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng lupus khác. Một số loại thuốc có thể khiến những người bị lupus nhạy cảm hơn với tia cực tím.
2.6. Rụng tóc
Triệu chứng rụng tóc ở bệnh nhân Lupus có thể đến rồi đi
Các triệu chứng của bệnh lupus có xu hướng đến rồi đi, bao gồm cả rụng tóc. Bệnh nhân có thể trải qua giai đoạn tóc rụng từng mảng hoặc mỏng hơn trên toàn bộ da đầu. Khi cơn bùng phát kết thúc, tóc mới có khả năng mọc lại.
2.7. Raynaud
Trong cơn Raynaud, các ngón tay và ngón chân có thể chuyển sang màu trắng hoặc xanh
Một số người bị lupus phát triển tình trạng được gọi là hiện tượng Raynaud. Các ngón tay và ngón chân của họ trở nên đau, tê và ngứa ran khi phản ứng với nhiệt độ lạnh hoặc căng thẳng về mặt cảm xúc. Điều này xảy ra khi các mạch máu nhỏ co thắt và hạn chế lưu lượng máu đến khu vực đó. Trong một cơn, các ngón tay và ngón chân có thể chuyển sang màu trắng hoặc xanh. Mọi người cũng có thể bị Raynaud mà không bị lupus hoặc bất kỳ biến chứng sức khỏe nghiêm trọng nào.
3. Biến chứng của bệnh Lupus
3.1. Vấn đề về thận
Có tới ba trong bốn người mắc bệnh lupus có thể phát triển các vấn đề về thận
Khi bệnh lupus tiến triển, nó có thể ảnh hưởng đến các cơ quan của cơ thể. Có tới ba trong bốn người mắc bệnh lupus có thể phát triển các vấn đề về thận. Những vấn đề này có thể không gây ra triệu chứng, mặc dù một số người nhận thấy sưng ở chân hoặc mắt cá chân. Hầu hết bệnh nhân chỉ biết về vấn đề thận của mình khi xét nghiệm nước tiểu cho thấy nồng độ protein trong máu hoặc bất thường.
3.2. Vấn đề về tim
Những người bị lupus cũng có nhiều khả năng phát triển các vấn đề về tim
Vấn đề tim phổ biến nhất liên quan đến bệnh lupus là tình trạng viêm màng tim. Điều này có thể gây ra cơn đau dữ dội ở bên trái ngực. Những người bị lupus cũng có nhiều khả năng phát triển các mảng bám làm hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch. Điều này có thể dẫn đến bệnh động mạch vành. Các biến chứng khác bao gồm bệnh van tim và viêm cơ tim.
3.3. Vấn đề về phổi
Mô xung quanh phổi bị viêm ở khoảng một phần ba số người mắc bệnh lupus
Mô xung quanh phổi bị viêm ở khoảng một phần ba số người mắc bệnh lupus. Điều này có thể dẫn đến đau khi thở hoặc đau ngực, hoặc có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Đôi khi lupus gây đau ngực không liên quan đến phổi hoặc tim. Thay vào đó, cơn đau xuất phát từ cơ ngực bị viêm hoặc khớp xương sườn. Bất kỳ cơn đau ngực nào cũng cần được bác sĩ đánh giá kịp thời.
3.4. Vấn đề tiêu hóa
Một số người có xu hướng sụt cân trong thời gian bùng phát bệnh lupus.
Các vấn đề về tiêu hóa không phổ biến với bệnh lupus, nhưng một số người có thể bị đau bụng, buồn nôn, nôn, khó nuốt hoặc viêm gan hoặc tuyến tụy. Điều này có thể liên quan đến chính bệnh lupus hoặc thuốc dùng để điều trị bệnh. Một số người có xu hướng sụt cân trong thời gian bùng phát bệnh lupus.
3.5. Thiếu máu do Lupus
Bệnh lupus và các loại thuốc dùng để điều trị Lupus ban đỏ có thể gây thiếu máu
Bệnh lupus và các loại thuốc dùng để điều trị bệnh này có thể gây thiếu máu ở một số bệnh nhân. Điều này có nghĩa là cơ thể có quá ít tế bào hồng cầu, vì nó không sản xuất đủ, hoặc các tế bào hồng cầu bị phá hủy nhanh hơn tốc độ chúng có thể được thay thế. Các triệu chứng bao gồm mệt mỏi và khó thở.
3.6. Hệ thần kinh
Bệnh lupus có thể gây ra đau đầu
Bệnh lupus có thể gây ra nhiều vấn đề về hệ thần kinh, phổ biến nhất là đau đầu. Các vấn đề về giảm trí nhớ là một vấn đề ít phổ biến hơn, có thể đến rồi đi theo thời gian. Một số người mắc bệnh lupus có nguy cơ đột quỵ cao hơn và trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh có thể dẫn đến co giật.
3.7. Sức khỏe tâm thần
Trầm cảm và lo âu là một nguy cơ đối với những người mắc bệnh Lupus
Trầm cảm và lo âu là một nguy cơ đối với những người mắc bệnh lupus. Đây có thể là kết quả của tình trạng ảnh hưởng đến hệ thần kinh kết hợp với căng thẳng về mặt cảm xúc khi phải đối phó với một căn bệnh mãn tính. Hãy chắc chắn thảo luận bất kỳ mối quan tâm nào về tâm trạng của bạn với bác sĩ. Có những phương pháp điều trị rất hiệu quả cho chứng trầm cảm và lo âu.
4. Một số câu hỏi thường gặp về Lupus
4.1. Bệnh lupus hay bệnh gì khác?
Triệu chứng ở bệnh nhân Lupus ban đỏ hệ thống có thể chồng chéo với các bệnh mô liên kết khác
Khi lupus bắt đầu, nó có thể trông rất giống viêm khớp dạng thấp, gây đau khớp và sưng, hoặc đau xơ cơ, gây mệt mỏi và đau đớn. Một khía cạnh khiến lupus khác biệt là sự kết hợp của phát ban da với đau khớp và mệt mỏi. Ngoài ra còn có các xét nghiệm trong phòng xét nghiệm có thể giúp phân biệt lupus với các bệnh khác.
4.2. Chẩn đoán bệnh Lupus
Xét nghiệm tự kháng thể đặc hiệu (Anti-dsDNA, Anti-Sm...) giúp bác sĩ chẩn đoán sớm Lupus ban đỏ
Chẩn đoán bệnh lupus có thể rất khó khăn. Bệnh thường diễn biến khác nhau ở những người khác nhau. Nhiều người mắc bệnh trong nhiều năm trước khi phát triển các triệu chứng rõ ràng. Mặc dù không có xét nghiệm nào cho bệnh lupus, nhưng một số protein nhất định thường xuất hiện trong máu của bệnh nhân. Xét nghiệm máu để tìm kháng thể kháng nhân (ANA), Anti-dsDNA, Anti-Sm… có thể cung cấp manh mối quan trọng. Các xét nghiệm khác có thể kiểm tra công thức máu, chức năng thận và thời gian đông máu. Sinh thiết mô của một cơ quan bị ảnh hưởng như da hoặc thận đôi khi giúp chẩn đoán.
4.3. Ai có thể mắc bệnh Lupus?
Người Mỹ gốc Phi, người La tinh hoặc người Châu Á có khả năng cao mắc bệnh Lupus ban đỏ
Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh lupus. Nhưng bệnh này ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn nam giới gấp 10 lần. Ngoài việc là phụ nữ, khả năng mắc bệnh của bạn cao hơn nếu bạn:
- Người Mỹ gốc Phi, người La tinh hoặc người Châu Á
- Trong độ tuổi từ 20 đến 40
- Có mối quan hệ huyết thống với người bị lupus
4.4. Các loại bệnh Lupus
Lupus ban đỏ da (còn gọi là Lupus dạng đĩa)
Khi mọi người nói "lupus", nghĩa là lupus ban đỏ hệ thống (SLE), loại phổ biến và nghiêm trọng nhất. Nhưng có những loại khác. Lupus ban đỏ da còn gọi là lupus dạng đĩa, chỉ giới hạn ở da và không gây tổn thương cơ quan giống như SLE. Triệu chứng phổ biến nhất là phát ban dạng đĩa. Lupus hệ thống do thuốc gây ra các triệu chứng lupus tạm thời ở những người dùng một số loại thuốc nhất định.
4.5. Thuốc cho bệnh Lupus
Người mắc Lupus ban đỏ cần sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
Có nhiều cách để kiểm soát các triệu chứng của bệnh lupus. Bao gồm corticosteroid để điều trị phát ban và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) để điều trị đau khớp và sốt. Thuốc chống sốt rét có thể giúp chống lại chứng đau khớp, loét và phát ban. Corticosteroid cũng có thể được dùng dưới dạng viên. Trong những trường hợp nghiêm trọng, chúng có thể được tiêm tĩnh mạch. Những người bị lupus nghiêm trọng có thể phải sử dụng các loại thuốc ức chế hệ thống miễn dịch.
4.5. Tự chăm sóc bệnh Lupus
Che chắn khi ra ngoài nắng có thể giúp giảm các đợt bùng phát của Lupus ban đỏ
Thực hiện một số thay đổi trong thói quen hàng ngày cũng có thể giúp giảm các đợt bùng phát bệnh lupus:
- Che chắn khi ra ngoài nắng.
- Không hút thuốc .
- Tập thể dục thường xuyên.
- Cải thiện kỹ năng quản lý căng thẳng.
Hãy đảm bảo nghỉ ngơi nhiều. Một số người bị lupus cần ngủ tới 12 tiếng mỗi đêm.
4.6. Bệnh Lupus ảnh hưởng đến thai kỳ ra sao?
Thời điểm tốt nhất để mang thai khi mắc Lupus là khi các triệu chứng ở mức tối thiểu
Hầu hết phụ nữ mắc bệnh lupus đều có thể mang thai, mặc dù tình trạng này làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ. Vì các triệu chứng của bệnh lupus đến rồi đi, thời điểm tốt nhất để mang thai là khi các triệu chứng ở mức tối thiểu. Phụ nữ thụ thai khi các triệu chứng thuyên giảm ít có khả năng gặp biến chứng hơn. Hãy đảm bảo bác sĩ sản khoa biết bạn bị lupus. Thuốc của bạn có thể được điều chỉnh và bạn có thể được theo dõi thêm để đảm bảo thai kỳ thành công.
4.7. Bệnh Lupus ở trẻ sơ sinh
Một số trẻ bị lupus sơ sinh có thể bị vấn đề nghiêm trọng về tim.
Hầu hết trẻ sơ sinh được sinh ra từ những bà mẹ bị lupus đều hoàn toàn khỏe mạnh. Nhưng trong một số trường hợp hiếm hoi, trẻ sơ sinh của bà mẹ bị lupus có thể bị lupus sơ sinh. Tình trạng này có thể gây phát ban da, thiếu máu hoặc các vấn đề về gan. Các triệu chứng thường biến mất sau một vài tháng và không gây tổn thương vĩnh viễn. Tuy nhiên, một số trẻ sơ sinh bị lupus sơ sinh có thể sinh ra với một vấn đề nghiêm trọng về tim.
4.8. Sống chung với bệnh Lupus
Hầu hết những người mắc bệnh lupus đều có thể tiếp tục các hoạt động thường ngày của mình
Mệt mỏi và đau khớp liên quan đến bệnh lupus có thể khiến bạn khó làm việc hoặc chăm sóc con cái hơn. Bạn có thể phải cắt giảm các hoạt động hoặc nhờ giúp đỡ khi các triệu chứng bùng phát. Nhưng hầu hết những người mắc bệnh lupus đều có thể tiếp tục các hoạt động thường ngày của mình.
